Zapalenie płuc bardzo często rozwija się z nieżytu oskrzeli (> zapalenie oskrzeli), tak że w zasadzie przyczyny wywołujące obie choroby są podobne. Jeżeli siły obronne organizmu są osłabione, np. wskutek przeziębienia, przemęczenia,  zarobaczenia lub innych chorób, to drobnoustroje namnażają się w tkance płucnej i rozpoczynają tu dzieło zniszczenia. Szczególnie narażone są psy młode i stare oraz osłabione. U psów młodych zapalenie płuc najczęściej związane jest z —> nosówką.
Przy dostaniu się płynu do płuc, np. podczas nieostrożnego zadawania lekarstwa dochodzi do zapalenia zachłystoweg o. Jeżeli dołączą się bakterie gnilne, wówczas rozwija się zgorzelinowe zapalenie płuc, tj. gnilny rozkład tkanki płucej. Ta postać zapalenia płuc z reguły kończy się śmiercią zwierzęcia.
Znane są różne postacie zapalenia płuc. Najczęściej spotyka się zapalenie nieżytowe. Proces chorobowy w tej postaci obejmuje najpierw niewielki odcinek jednego płata płuc. Produkty zapalne, jak ropa, śluz i kruszywo komórkowe zbierają się wpęcherzykach płucnych i zasklepiają je. Poprzez silnie rozgałęziony system kanalików drzewa oskrzelowego (> zapalenie oskrzeli nieżytowe) wydzielina zapalna oraz drobnoustroje dostają się do dalszych części płuc i wytwarzają nowe ogniska zapalne.
Wskutek zlewania się takich ognisk proces chorobowy obejmuje większą część płuc. Kiedy dochodzi do wyzdrowienia, to produkty zapalne częściowo są wchłaniane przez organizm, a częściowo wykrztuszane. Mniej pomyślnym zakończeniem jest pozostanie włóknika w pęcherzykach płucnych, gdyż wskutek jego zbliznowacenia” zostaje zamknięte światło kanalików i ta część płuc nie może już brać udziału w wymianie gazowej.
Nieżytowe zapalenie płuc może trwać wiele tygodni. Choroba znacznie wyniszcza siły organizmu, co doprowadza do wychudzenia i trwałego krótkiego oddechu. Ciepłota ciała jest znacznie podwyższona, przynajmniej na początku choroby, co powoduje zaburzenia w czynności układux krążenia. Pies jest osowiały, obojętny i pozostawia nietknięte jedzenie.
Oprócz tych ogólnych objawów występuje męczący kaszel oraz śluzoworopny wypływ z nosa. Oddechy są przyspieszone i osłabione.
Rokowanie w tej chorobie zależy od ogólnego stanu chorego psa, długości jej trwania i okresu rozpoczęcia leczenia. Im wcześniej zostaną zastosowane odpowiednie środki lecznicze, tym widoki na wyzdrowienie są lepsze (> chemioterapia), stąd jak najszybciej należy udać się do lekarza wet.
Właściciel psa powinien zadbać, by przebywał on w ciepłym, dobrze wietrzonym pomieszczeniu, gdyż ze względu na utrudnione oddychanie potrzebuje stale jak najwięcej świeżego powietrza. Ponadto klatkę piersiową  można  nacierać  spirytusem kamforowym lub gorczycowym (* zapalenie oskrzeli nieżytowe) i robić na nią okłady (ręcznik frotte zwilża się tak gorącą wodą jak tylko pies może wytrzymać i na to kładzie się ceratkę lub folię nieco szerszą niż wilgotny okład oraz wełniany szal, który spina się agrafkami). Okładu nie powinno się nakładać na dłużej niż pół godziny, gdyż później stygnie i zamiast rozgrzewać chłodzi. Stosuje się też tzw. okład Priessnitza, jest to zimny mokry okład, który pod wpływem ciepła wydzielanego przez ciało ogrzewa się i później nagrzewa klatkę piersiową. Pozostawia się go do 1/2 godziny. Okład taki można stosować 1—2 razy dziennie. Po tym trzeba psa starannie wytrzeć do sucha i przykryć kocykiem. Zimne okłady wskazane są w ostrym przebiegu zapalenia płuc, w czasie wysokiej gorączki. W innych postaciach choroby stosuje się okłady gorące. Okłady mają spowodować przekrwienie płuc i tym samym wchłonięcie płynu wysiękowego gromadzącego się w płucach. Jeżeli stan ogólny zwierzęcia na to pozwala stosuje się też dodatkowo inhalacje (> zapalenie krtani).
Treściwe odżywianie chorego psa ułatwia podtrzymanie sił obronnych organizmu. Powinien on otrzymywać mleko z jajkiem oraz glukozę, zupę na mięsie, posiekane mięso (surowe lub pieczone). W celu pobudzenia czynności serca i układu krwionośnego podaje się mocną herbatę, czarną kawę i odrobinę (!) alkoholu (koniak, wino czerwone). Przy całkowitym odmawianiu przez psa przyjęcia pokarmu — trzeba go przymusowo żywić.
Środki hamujące kaszel można stosować tylko w początkach choroby, tj. Jpóty, póki napady kaszlu są bolesne i męczące. Później stosuje się środki rozluźniające kaszel i umożliwiające oczyszczenie dróg oddechowych. O tym jednak musi zdecydować lekarz wet.