Rozróżnia się zaćmę szarą, starczą, czarną i zieloną.
Zaćma szara    jest schorzeniem soczewki i występuje najczęściej. W zdrowym oku soczewka jest szklista i przejrzysta. Źrenica, za którą znajduje się soczewka, jest w normalnym oku czarna. W zaćmie szarej występuje w soczewce zmętnienie o różnym natężeniu, które mniej lub bardziej ogranicza u psa zdolność widzenia. Źrenica jednocześnie staje się biała lub szara.
Zaćmę szarą mogą spowodować różne przyczyny: może ona być wrodzona (zaburzenia rozwojowe płodu) lub jest następstwem procesów zapalnych albo uszkodzenia oka. Rzadziej zaćma jest wywoływana przez choroby wewnętrzne, np. zaburzenia przemiany materii, > cukrzycę lub choroby zakaźne. Silnie zakorzeniony jest nieprawdziwy przesąd, że stałe przekarmianie cukrem doprowadza do ślepoty. Jest to oczywista nieprawda.
Rozwoju zaćmy szarej nie udaje się powstrzymać środkami farmakologicznymi ani jej wyleczyć. U młodych psów udaje się niekiedy usunąć ją operacyjnie. Na ogół jednak operacja przywraca tylko zdolność rozróżniania jasności i ciemności.

Ponieważ oko pozbawione soczewki staje się dalekowzroczne — pies nie rozpoznaje przedmiotów blisko leżących. Niestety nie można tego — jak u ludzi — skorygować szkłami optycznymi.
Najbardziej rozpowszechniona jest zaćma starcza, rozwijająca się u psów w wieku powyżej 10 lat. Już kilka lat wcześniej można zauważyć na soczewkach w obu oczach lekki szary połysk, nazywany „refleksem starości”. Później rozwija się, stale powiększające się równomiernie szarobiałe lub szaroniebieskie zmętnienie soczewki. Pies taki widzi tylko jak przez mlecznomatową szybę, w krańcowych przypadkach rozróżnia tylko kolor jasny i ciemny. Mimo tych zmian zwierzę może
stosunkowo dobrze orientować się za pomocą węchu, tak że właściciel czasem nie zauważa rozwijającej się choroby.
W niektórych postaciach zaćmy występuje pomarszczenie soczewki oraz odkładanie w niej soli potasowych lub innych substancji, taka źrenica ma wygląd perłowaty. W tym przypadku soczewka nie przepuszcza w ogóle światła do wnętrza oka i pies jest całkowicie ślepy.
Zaćmą czarną określa się wspólnie różne stany porażenia nerwu wzrokowego, siatkówki i rzadziej także porażenie ośrodka wzrokowego w mózgu. Schorzenie to powstaje w wyniku zapalenia gałki ocznej lub mózgu, w przebiegu chorób zakaźnych, po zatruciu oraz może też być wywoływane przez inne przyczyny.
Charakterystycznym objawem czarnej zaćmy są rozszerzone i nieruchome źrenice. W zdrowym oku źrenica w ciemności rozszerza się i po wyjściu na światło natychmiast zwęża się. Można się o tym łatwo przekonać oświetlając nagle w ciemności oko latarką. W zaćmie czarnej reakcja taka nie występuje, źrenice się nie zwężają. Wskazuje to, że wrażliwe na światło elementy oka przestały reagować na bodźce optyczne i dotknięte tym schorzeniem oko jest ślepe. Zresztą orientacyjną wskazówką przy obustronnej całkowitej ślepocie jest tzw. próba stołkowa. Polega ona na tym, że psa przeprowadza się wielokrotnie po tej samej linii na długiej linie, w pewnym momencie stawia się w poprzek na jego drodze stołek. Na podstawie zachowania się psa, jak postępuje po napotkaniu przeszkody — można ocenić jego zdolność widzenia. Zaćma czarna jest z reguły nieuleczalna.
Zaćma zielona, czyli jaskra, cechuje się wzrastającym ciśnieniem w gałce ocznej wskutek zwiększania się zawartego w niej płynu. Z upływem czasu ucisk powoduje uszkodzenie nerwu wzrokowego, a tym samym ślepotę. Jaskra może się rozwinąć z innego schorzenia ocznego, ale może także powstać samodzielnie bez wyraźnie widocznej przyczyny.
Przy silnym zaawansowaniu choroby gałki oczne są napięte i powiększone. Niekiedy występuje światłowstręt i łzawienie. Podobnie jak w zaćmie czarnej, tak też w jaskrze występuje rozszerzenie źrenicy. Często można stwierdzić zielony refleks źrenicowy — stąd nazwa — jaskra lub zaćma zielona.
Leczenie polega na obniżeniu ciśnienia wewnątrz gałki ocznej. W tym celu zakrapia się do oczu między innymi środki zwężające źrenicę oraz stosuje okłady chłodzące. W niektórych przypadkach wskazane jestTeczenie operacyjne.